Centrum pytań
Pytania i odpowiedzi
Wybierz temat, aby zawęzić listę, a potem otwórz pytanie, by przeczytać odpowiedź.
-
Czy OC komunikacyjne jest obowiązkowe?
Tak. Posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę OC za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu (art. 23 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK). Ustawa wskazuje też terminy zawarcia umowy: na przykład najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu, ale nie później niż z chwilą wprowadzenia go do ruchu (art. 29 ust. 1 pkt 1). Szczegóły obowiązku dla swojego pojazdu sprawdź w aktualnym tekście ustawy oraz na stronie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.
-
Kogo chroni OC komunikacyjne?
Przede wszystkim osoby poszkodowane: odszkodowanie z OC wypłaca ubezpieczyciel, gdy kierujący lub posiadacz musi naprawić szkodę (art. 34 ust. 1). Pośrednio chroni też kierującego, bo ubezpieczeniem objęta jest odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem w okresie ochrony wyrządziła szkodę (art. 35 ust. 1), co ogranicza konieczność pokrywania szkód z własnych środków. Nie obejmuje natomiast naprawy własnego pojazdu sprawcy, a zakres swojej polisy zawsze sprawdź w OWU.
-
Czy OC pokrywa naprawę mojego samochodu, gdy to ja jestem sprawcą?
Zasadniczo nie. OC obejmuje odpowiedzialność za szkody wyrządzone osobom trzecim w związku z ruchem pojazdu (art. 34 ust. 1 ustawy), a nie naprawę pojazdu sprawcy. Własny samochód można zabezpieczyć dobrowolnym ubezpieczeniem autocasco, którego zakres zależy od umowy i OWU. Ustawa wyłącza też niektóre szkody, na przykład szkody w mieniu wyrządzone posiadaczowi pojazdu przez kierującego tym pojazdem (art. 38 ust. 1 pkt 1). Szczegóły swojej polisy zawsze sprawdź w OWU.
-
Jaka jest różnica między OC a AC?
OC jest obowiązkowe i dotyczy odpowiedzialności za szkody wyrządzone innym, a AC jest dobrowolne i dotyczy szkód we własnym pojeździe. Z OC odszkodowanie przysługuje poszkodowanemu, jeśli posiadacz lub kierujący jest obowiązany je naprawić (art. 34 ust. 1 ustawy), i wypłaca się je do sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie (art. 36). Zakres AC różni się między ubezpieczycielami: wartość pojazdu, wyłączenia, franszyzę i wymogi zabezpieczeń sprawdź w OWU, bo nazwy handlowe pakietów nie mają jednolitej definicji.
-
Czym jest ubezpieczenie NNW?
Ubezpieczenie NNW jest dobrowolne i dotyczy następstw nieszczęśliwych wypadków, czyli zdrowia i życia osób jadących pojazdem, a nie pojazdu. Warunki świadczenia i definicje uszczerbku określa umowa, dlatego przeczytaj OWU przed zakupem: zapisy o tym, kto jest ubezpieczony i kiedy wypłacane jest świadczenie, mogą się różnić. NNW nie zastępuje odszkodowania z OC, bo to dwa różne świadczenia z odmiennych tytułów, które mogą występować równolegle, zależnie od okoliczności zdarzenia i treści umów.
-
Gdzie sprawdzić, czy pojazd ma ważną polisę OC?
W danych, które gromadzi Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny: ustawa przypisuje mu funkcję ośrodka informacji, który prowadzi rejestr umów ubezpieczenia (art. 102 ustawy). Fundusz udostępnia zgromadzone dane między innymi poszkodowanemu, uprawnionemu lub innemu podmiotowi (art. 104 ust. 1 pkt 1); sposób uzyskania informacji sprawdź bezpośrednio u funduszu. Korzystaj tylko z oficjalnych narzędzi i nie podawaj danych w serwisach nieznanego pochodzenia. Dokument ubezpieczenia potwierdza zawarcie umowy, więc zachowaj też własną polisę.
-
Co się dzieje, gdy pojazd nie ma ważnego OC?
Osoba, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy OC, jest obowiązana wnieść opłatę na rzecz UFG (art. 88 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Jej wysokość zależy od rodzaju pojazdu i od minimalnego wynagrodzenia, a przy braku ochrony przez część roku także od liczby dni: do 3 dni to 20 procent, do 14 dni 50 procent, a powyżej 14 dni 100 procent opłaty. Aktualne kwoty UFG podaje do 3 stycznia każdego roku (art. 88 ust. 3 i 3a). Szkoda wyrządzona bez polisy może też oznaczać konieczność pokrycia jej samodzielnie.
-
Co zrobić zaraz po kolizji?
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: zatrzymaj pojazd, włącz światła awaryjne, sprawdź, czy ktoś potrzebuje pomocy, i w razie potrzeby wezwij służby (112). Następnie zbierz dane uczestników i ubezpieczycieli, sfotografuj pojazdy i miejsce zdarzenia oraz zapisz dane świadków. Nie podpisuj dokumentów, z którymi się nie zgadzasz, i nie naprawiaj pojazdu, zanim udokumentujesz uszkodzenia. Szczegóły opisuje poradnik o tym, co zrobić po kolizji; w razie wątpliwości stosuj się do poleceń służb.
-
Kiedy trzeba wezwać policję po kolizji?
Najbezpieczniej zawsze, gdy są ranni, gdy uczestnicy nie zgadzają się co do przebiegu zdarzenia albo gdy podejrzewasz przestępstwo lub to, że kierujący był pod wpływem alkoholu albo środków odurzających. Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych wymaga niezwłocznego powiadomienia Policji o wypadku z ofiarami w ludziach lub w okolicznościach nasuwających przypuszczenie przestępstwa (art. 16 ust. 1 pkt 3), a dalsze obowiązki wynikają z przepisów o ruchu drogowym. W razie wątpliwości lepiej wezwać służby niż z tego rezygnować, a notatka policji bywa ważnym dokumentem przy późniejszym zgłoszeniu szkody.
-
Czym jest oświadczenie sprawcy zdarzenia?
To dokument, w którym uczestnicy zdarzenia spisują dane i okoliczności, a sprawca potwierdza swoją odpowiedzialność za szkodę. Ułatwia zgłoszenie szkody, bo ubezpieczyciel dostaje opis zdarzenia i dane stron. Nie podpisuj go jednak, jeśli nie zgadzasz się z treścią lub nie masz pewności, kto zawinił, ani nie podpisuj pustych formularzy. Przed podpisem sprawdź dane, datę, miejsce i opis oraz zrób zdjęcie lub kopię dokumentu. W razie sporu o przebieg zdarzenia bezpieczniej wezwać policję.
-
Do kogo zgłosić szkodę, gdy sprawca jest znany?
Do ubezpieczyciela, z którym umowę OC zawarł posiadacz pojazdu sprawcy, potocznie do ubezpieczyciela sprawcy, bo to jego OC pokrywa szkodę. Zawiadomienie o szkodzie uruchamia termin wypłaty: zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia (art. 14 ust. 1 ustawy), a gdy wyjaśnienie okoliczności w tym czasie jest niemożliwe, stosuje się terminy z art. 14 ust. 2. Dane ubezpieczyciela i numer polisy spisz na miejscu zdarzenia lub ustal w oficjalnych źródłach.
-
Co to jest regres ubezpieczyciela?
To prawo ubezpieczyciela do dochodzenia od kierującego pojazdem zwrotu wypłaconego poszkodowanemu odszkodowania w sytuacjach wskazanych w ustawie. W OC komunikacyjnym są to cztery przypadki (art. 43): kierujący wyrządził szkodę umyślnie albo w stanie po użyciu alkoholu lub środków odurzających, wszedł w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa, nie miał wymaganych uprawnień do kierowania (z wyjątkami) albo zbiegł z miejsca zdarzenia. Zakres może się zmienić z prawem, dlatego sprawdź aktualny tekst ustawy oraz OWU.
-
Na czym polega system bonus-malus?
To zasada, w której warunki ubezpieczenia zależą od historii szkód ubezpieczonego: bezszkodowa jazda może dawać korzyści, a szkody z winy ubezpieczonego niekorzystne zmiany. Nie ma jednego systemu dla całego rynku, bo taryfy i wysokość składek za ubezpieczenia obowiązkowe ustala zakład ubezpieczeń (art. 8 ust. 1 ustawy), więc konkretne reguły znajdziesz w dokumentach wybranego ubezpieczyciela. Jeśli firma uwzględnia zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia, udostępnia na swojej stronie ogólny zarys polityki w tym zakresie (art. 8 ust. 1b).
-
Co bierze pod uwagę ubezpieczyciel przy ocenie ryzyka?
Zwykle dane o pojeździe, posiadaczu i kierowcy oraz historię ubezpieczeniową, ale kryteria ustala zakład ubezpieczeń i różnią się między firmami (art. 8 ust. 1). Jeżeli nie podasz znanych Ci okoliczności, o które ubezpieczyciel pytał przed zawarciem umowy i które istotnie zmieniają prawdopodobieństwo wypadku, może on żądać odpowiedniej zmiany składki (art. 8a ust. 1). Warto więc zapytać wprost, jakie dane przyjęto do oceny, i poprawić ewentualne błędy.
-
Czy polisa OC przechodzi na kupującego samochód?
Tak, co do zasady: w razie przejścia lub przeniesienia własności pojazdu prawa i obowiązki z umowy OC przechodzą na nabywcę (art. 31 ust. 1 ustawy). Umowa rozwiązuje się z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca wypowie ją na piśmie; przepisów art. 28 o odnowieniu wtedy się nie stosuje. Sprzedający powinien przekazać kupującemu potwierdzenie zawarcia umowy OC i w ciągu 14 dni pisemnie powiadomić ubezpieczyciela o zbyciu (art. 32 ust. 1).
-
Co to jest Zielona Karta?
To międzynarodowy certyfikat ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, wystawiony w imieniu biura narodowego (art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy). W Polsce zadania z tym związane wykonuje Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, do którego należy między innymi wystawianie dokumentów ubezpieczeniowych ważnych w innych państwach (art. 122 ust. 1 pkt 1). Przed wyjazdem zapytaj ubezpieczyciela, czy Zielona Karta jest wymagana w kraju docelowym i jak ją uzyskać.
-
Co zrobić, gdy sprawca nie miał polisy lub uciekł z miejsca zdarzenia?
Ustawa przewiduje zgłoszenie roszczenia do UFG, gdy nie ustalono tożsamości sprawcy albo posiadacz pojazdu nie był ubezpieczony OC (art. 98 ust. 1). Przy sprawcy niezidentyfikowanym szkody w mieniu są objęte tylko wtedy, gdy u któregokolwiek uczestnika zdarzenia nastąpiła śmierć, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 14 dni (art. 98 ust. 1 pkt 2), a świadczenie za szkodę w pojeździe pomniejsza się o równowartość 300 euro. Zakres, terminy i dokumenty sprawdź na stronie UFG.
-
Co zrobić, gdy nie zgadzam się z decyzją ubezpieczyciela?
Złóż reklamację, dołączając dokumenty: podmiot rynku finansowego odpowiada na nią bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych przypadkach do 60 dni (art. 6 i 7 ustawy z 5 sierpnia 2015 r.). Gdy ubezpieczyciel odmawia wypłaty lub wypłaca mniej, powinien na piśmie wskazać okoliczności i podstawę prawną oraz pouczyć o drodze sądowej (art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Jeśli roszczenia nie zostaną uwzględnione, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego.
-
Czy pasażerowie mogą dochodzić odszkodowania z OC?
Zasadniczo tak: pasażerowie są osobami trzecimi i mogą dochodzić odszkodowania z OC, gdy posiadacz lub kierujący musi naprawić szkodę (art. 34 ust. 1). Dotyczy to szkody będącej następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia albo utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Szczegóły zależą od okoliczności zdarzenia i przepisów, dlatego w nietypowych sytuacjach, na przykład gdy poszkodowanym jest współposiadacz pojazdu, zasięgnij informacji u ubezpieczyciela albo u Rzecznika Finansowego.
-
Gdzie szukać rzetelnych informacji o OC?
W aktualnych aktach prawnych: tekst jednolity ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK jest dostępny w serwisie Sejmu (identyfikator ELI: DU/2003/1152), a zasady reklamacji i Rzecznika Finansowego opisuje ustawa z 5 sierpnia 2015 r. Pomocne są też strony UFG, KNF i Rzecznika Finansowego oraz OWU Twojego ubezpieczyciela. Te materiały nie zastępują porady prawnika, a przepisy się zmieniają, więc sprawdzaj aktualny stan.